هویت فراموش شده در معماری اصیل ایران

سازه آبی شوشتر
فرازی بر سازه های آبی شوشتر
جولای 26, 2020
کاشی کاری و تصویرگری
زنده کردن هنر کاشی‌کاری با خلاقیتی نو در زمان قاجار
جولای 27, 2020
معماری اصیل

بازتاب نور در معماری

 تغییرات ناخوشایند در معماری ایران

در تاریخ معاصر ایران تغییرات بسیار زیادی در سبک معماری ایجاد شده است و از نظر رشد و ترکیب سبک‌های معماری تغییرات چشم‌گیری نیز در طراحی‌ها دیده می‌شود، نمونه ی این طراحی‌ها و آثار را می‌توان برج میلاد واقع در تهران دانست.
متأسفانه این تغییرات باعث شده که از نظر طراحی و اقلیمی ساختمان‌ها و بناهای ساخته شده چندان بافرهنگ و یا اقلیم‌های سرزمین عزیزمان سنخیت نداشته باشد، به طور خلاصه می‌توان گفت، طراحان و معماران امروزی در ایران بین دوگانگی فرهنگ غربی و شرقی جهان بلاتکلیف مانده‌اند و از هر دو فرهنگ به صورت هم‌زمان در بخش‌های مختلف طراحی خود بهره می‌برند که موضوع باعث می‌شود که از هیچ سبک خاصی پیروی نکنند و نه اثری از فرهنگ و هنری معماری اصیل ایرانی برجای بماند، در واقع می‌توان گفت سبک معماری ترکیبی که در حال حاضر در حال مورداستفاده قرار می‌گیرد بنا به مصالح روز مصرفی و تولیدی در ایران این رویه را پی گرفته و همچنین عدم فرهنگ‌سازی و توجیه طراحان در این امر بی‌تأثیر نبوده، ضعف‌هایی در دستگاه‌های نظارتی و یا بی‌توجهی برخی از کارفرمایان این امر را نیز تسریع کرده.

 در واقع اگر بخواهیم با دیدی باز به بررسی موضوع بپردازیم می‌توان گفت برداشت نابجا از نوآوری و پیاده‌سازی خلاقیت‌های شخصی مؤثرترین عامل این برهم ریختگی فرهنگی در ساخت بناها و ساختمان‌ها می‌باشد. این‌گونه ترکیب‌ها (خلاقیت و نوآوری) را می‌توان به موضوع ارائه یک طرح متفاوت از دیگر طرح‌ها بسط داد، در این‌گونه طراحی‌ها معیار علمی و ساختار روان‌شناسی را معمولاً بسیار کم در نظر می‌گیرند.

تفاوت بسیار زیادی بین طراحی‌های فعلی و طراحی‌های معماری ایرانی اصیل وجود دارد، در طراحی‌های اصیل برداشت بازدیدکننده از بنا همراه با آرامش درونی و معنوی خواهد بود همچنین استفاده بهینه از فضا را در اختیار مصرف‌کننده قرار می‌دهد و یا با استفاده از مصالح بوم ساخت (همچون خشت و آجر ، چوب و … )برای هر شرایط اقلیمی نیز می‌تواند نوع مصالح نیز متغیر باشد، این‌گونه مصالح همچون سنگ چوب و … استفاده می‌شود و حتی در طراحی و ساخت این‌گونه بناها حتی مسائلی همچون انعکاس صدا و یا جریان هوا در داخل ساختمان مدنظر گرفته می‌شود.

در واقع در طراحی و ساخت بناهای اصیل جایگاه‌های مختلفی برای کاربردهای متفاوتی تعبیه می‌شده که از این موارد می‌توان به محل نگهداری غذا، آشپزخانه، طویله و … توابع خاص خود را داشته است، این ساختمان‌ها باتوجه‌به دسترسی‌های اندرونی و بیرونی کاملاً در دسترس و حساب شده جانمایی می‌شده‌اند، قسمت اندرونی به قسمتی از ساحتمان یا بنا گفته می‌شود که بیشترین امنیت را باید داشته باشد و یا به نوعی برای دور نگاه‌داشتن افراد غریبه یا نامحرم این قسمت را اندرونی نامیده و بخشی که میهمان در آن پذیرایی می‌شده از این سمت کاملاً جدا بوده، از خصوصیات اندرونی می‌توان به چشم‌انداز مناسب، جدا بودن از فضایی که موجب انتشار بوی بد و نامطلوب دارد، جلوگیری از انتشار صحبت‌ها و یا رفتار محرمانه و حتی عدم نفوذ جانداران و حشرات را از قابلیت‌های ویژه این قسمت از طراحی سنتی و اصیل می‌باشد، در طراحی بناهای اصیل از تکنیک‌های خاصی استفاده می‌شده که در برابر حوادث طبیعی نسبت به سازه‌های جدید مقاومت بیشتری دارند، از جمله این تکنیک‌ها استفاده از سقف‌های قوسی و بکار بردن چوب‌های مقاوم در داخل دیواره‌ها را می‌توان برشمرد.

اجزاء اصلی بنای اصیل

در بناهای اصیل ایرانی اجزاء اصلی را می‌توان به این‌گونه بیان کرد؛ حوض، زیرزمین، باغ یا باغچه، آب‌انبار، هشتی، راهرو، حیاط یا میان سرا، اتاق، سه دری، پنج‌دری، تالار … را نام برد.


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *