بوتان ساختمان و معماری هماهنگ با طبیعت

بارهای ناشی از فشار خاک آب باد
بار های ناشی از فشار خاک آب باد
سپتامبر 3, 2020
نظریه های معماری معاصر
نظریه های متفاوت معماری معاصر ایران
سپتامبر 5, 2020
دزونگ بوتان ساختمان و معماری هماهنگ با طبیعت

دزونگ بوتان ساختمان و معماری هماهنگ با طبیعت

منظره‌ای شگفت‌انگیز در بوتان

مسافری که از جنوب می‌آید. وقتی از دره وانگ جو در بوتان بالا می‌رود، مسحور چشم‌انداز باشکوه و صخره‌ای با آبشارهای غلتان می‌شود. و چشمش حتماً به کلام حکیمانه شاه جیگمه دورجی وانگ چوک فقید می‌افتد که با حروف درشت بر تنه صخره‌ای برهنه حک‌شده است: “با طبیعت کار کنید “

این اندرز پدر پادشاه فعلی، شاه جیگمه سینگه وانگچوک، به کار مهندسان و برنامه ریزان امروز نیز می‌آید، و نمایانگر علاقه اصلی مردی است که خود، همچون رعایایش، همساز با طبیعت می‌زیست. طبیعتی که در اینجا زیبا و بخشنده و مورداحترام است.

این منظره که به دست انسان شکل‌گرفته است، سطوحی متوالی را نشان می‌دهد که اغلب با نقاشی‌های مذهبی بوتانی منقرش شده است و حائز اهمیتی عمیق است. در پایین‌ترین سطح آن رودخانه، با پله‌ای پایه‌دار و آسیاهای آبیش جاری است؛ بر سواحل حاصلخیزش کشتزارهایی است که اینجاوآنجا خانه‌های کشاورزان و ساختمان‌های بیرونی‌شان را می‌توان دید.

بالاتر، معبد یا دیر قرار دارد که در کوره راه های منتهی به آن اینجاوآنجا جورتن (بناهای مذهبی که در آن‌ها پشک‌هایشان را عرضه می‌کنند) ساخته‌اند؛ و بازهم بالاتر از آن، دزونگ با قلعه قرار دارد که بر این ساختمان‌های پراکنده مسلط است؛ و بالاخره، تیغه کوه با آن پوشش ضخیم و تیره از کاج سیاه و کاج سوزنی در مقابل آسمان قد برافراشته است.

نگاهی عمیق‌تر به سازه دزونگ 

خانه مسکونی بی‌تردید جالب‌توجه‌ترین عنصر کل منظره است:

ساختمان عظیم از گل فشرده با دو یا سه‌طبقه، که ازلحاظ اندازه و تزیینات کاملاً با منظره همخوانی دارد. سردر با قاب‌های چوبی تزیین‌شده که اغلب کنده‌کاری و نقاشی شده است؛ بخش زیادی از سقف از دیوارهای هر طرف بیرون زده است، انگار که سقف را روی سر ساختمان گذاشته باشند.

احساس همسازی ناشی از دیدن این ساختمان‌ها زمانی عمیق‌تر می‌شود که آدم نمادگرایی آن‌ها را کم‌کم درک می‌کند. این نمادها تا حدودی ناشی از انتخاب زمین ساختمان است (که نباید اهانتی به ساحت خدای مالک آن زمین باشد) و مراسم تبرک کردن نهایی است، که پس از کامل شدن سقف برپا می‌شود. کل خانه به شکل جهان صغیر جهانی است که خود نیز سه‌طبقه دارد.

ساختمان دزونگ

دزونگ ازلحاظ اندازه مهم‌ترین ساختمان بوتان است. در این ساختمان وظایف دفاعی، اداری و مذهبی جمع می‌آیند و راهبان و مقامات اداری منطقه در آنجا به سر می‌برند. طرح آن ممکن است بنا به نوع زمین ساختمان فرق کند، اما همیشه خصوصیات اصلی ثابتی دارد: دیوارهای بلند گرداگرد با روزنه‌های متعدد که به‌تدریج در داخل از ضخامتشان کاسته می‌شود؛ حیاط‌های وسیع مفروش، برج مرکزی معابد و تالارهای اجتماعات راهبان.

دولت پادشاهی بوتان، که روزبه‌روز بیشتر به ارزش میراث معماری خود واقف می‌شود، معیارهایی برای بنای ساختمان‌های جدید مقرر کرده است که بر طبق آن‌ها نمای بیرونی اهمیت ویژه‌ای دارد و باید به سبک سنتی ساخته شود.

روند بازسازی ساختمان

کار بازسازی نیز با همین سیاست و با استفاده از مصالح محلی به‌پیش می‌رود. ساختمان‌های جدیدی چون بیمارستان مخصوص طب سنتی، و کتابخانه ملی به سبک ناب بوتانی ساخته‌شده‌اند

بوتان که باکمی پیش خارجیان حق ورود بدان را نداشتند، جزو کم توسعه‌ترین کشورهای جهان به شمار می‌رود و این طبقه‌بندی با معیار جهانی صورت گرفته است که بر طبق آن رشد علمی و صنعتی را مؤثرترین، اگر نگوییم تنها، نیروی محرکه می‌پندارند؛ اما بوتان به جنین جهانی تعلق ندارد

ارزش‌های خود بوتان زمینه‌هایی برای تأمل فراهم می‌آورند و از آن‌ها می‌توان چیزهای بسیاری آموخت. نمی‌توان غنای سنت‌هایش را اندازه گرفت. چه رسد به اینکه از آن بهره‌کشی کرد: باید امیدوار بود که پیشرفت مادی، اگرچه مطلوب هم باشد. این سنت‌ها را دست‌نخورده باقی بگذارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *