محاسبات ساختمان‌ها در برابر نیروی زلزله
محاسبات ساختمان‌ها در برابر نیروی زلزله
سپتامبر 9, 2020
ساختمان‌های فولادی
سازه‌های فولادی با مقاطع گرم نورد شده
سپتامبر 9, 2020
انواع سیستم‌های قالب‌بندی

انواع سیستم‌های قالب‌بندی

سیستم قالب‌بندی از نظر سازهای همانند یک سازه باربر عمل می‌کند که باید در مقابل بارهای قائم و جانبی وارد شده به قالب مقاوم و ایستا باشد. براین‌اساس می‌توان روش‌های مختلف ساخت و اجرای قالب‌بندی را به‌صورت زیر طبقه‌بندی نمود.

قالب منفی

منظور از قالب منفی، استفاده از دیوار آجری یا بتن کم‌مایه کم سیمان برای ساخت بدنه غالب فونداسیون است.

این قالب پس از گودبرداری و پی‌کنی فونداسیون اجرامی شود و پس از بتن‌ریزی فونداسیون در زمین مدفون می‌شود.این روش رایج‌ترین نوع قالب‌بندی فونداسیون‌ها می‌باشد.

لازم است جداره قالب قبل از بتن‌ریزی توسط نایلون‌های مناسب عایق‌بندی شود تا از تماس مستقیم بتن با جداره آجری و احتمال مکش شیره بتن توسط آجر، جلوگیری شود.

قالب سنتی

منظور از قالب سنتی، استفاده از الوار و چهار تراش چوبی در ساخت قالب است. ازآنجاکه این روش از قدیمی‌ترین و متداول‌ترین روش‌ها در ساخت قالب و قالب‌بندی سازه‌های بتنی است، به‌عنوان یک روش سنتی شناخته می‌شود.

قالب پانلی

منظور از قالب پانلی، استفاده از رویه‌های چوبی، فولادی با فایبرگلاس به همراه پشت بندهای چوبی با فولادی به‌عنوان سخت‌کننده در ساخت قالب است. ابعاد پانل‌ها بسیار متنوع و مونتاژ آنها بسیار سریع و راحت است 

قالب یکپارچه

در شرایطی که لازم به ساخت قالب یک قطعه بتنی با هندسه ثابت و تکرار زیاد باشد، از لحاظ اقتصادی استفاده از قالب یکپارچه مقرون‌به‌صرفه است. این نوع قالب یکدست و یکپارچه بوده و به شکل و ابعاد قطعه بتنی ساخته می‌شود و درز بین قالب حذف شده است. این نوع قالب‌بندی بیشتر در دال‌های بتنی مورداستفاده است.

قالب بالارونده

برای قالب‌ بندی دیوارهای بلند می‌توان از قالب بالارونده استفاده کرد. در این روش، قالب‌بندی به‌صورت مرحله‌به‌مرحله اجرا شده و دیوار بتن‌ریزی می‌شود. هر مرحله اجرای دیوار را یک لیفت می‌نامیم.

در قالب بالارونده، قالب هر مرحله‌به‌مرحله قبلی متکی شده و همانند یک صخره‌نورد با بالا صعود می‌کند تا کل دیوار اجرا شود.

از جمله محاسن این روش قالب‌بندی که برای دیوارهای نسبتاً بلند استفاده می‌شود تعداد دفعات بیشتر در استفاده از قالب و سرعت عمل بیشتر آن است.

 لازم است در لیفت اول (اجرای قسمت تحتانی دیوار)، دو دیواره قالب به پاخور بتنی (رامکا) تکیه داده و به‌صورت معکوس قرار گیرد.

 پس از ریختن بتن و سخت شدن لیفت اول، قسمت‌های داخلی قالب را تا حد نهایی بتن ریخته شده، بالا می‌برند و پس از محکم کردن آن، قسمت دوم دیوار را بتن‌ریزی می‌کنند.

 پس از سخت شدن بتن، قالب را بازکرده و نظیر حالت قبل، قالب را بالا می‌کشند.

عمل قالب‌بندی و بتن‌ریزی را به همین ترتیب تا انتهای کار و اتمام بتن‌ریزی دیوار ادامه می‌دهند.

 قالب میزی

در قالب‌بندی دال‌ها و سقف‌های بتنی که به‌صورت تیپ با تکرار زیاد اجرامی شوند، استفاده از قالب میزی سرعت عمل را افزایش می‌دهد.

در این روش اجزای قالب شامل رویه، پشت بندها و شمع‌ها به‌صورت یکپارچه ساخته، حمل‌ونقل و نصب می‌شوند.

این قالب سریع‌ترین سیستم قالب‌بندی است که در انبوه‌سازی‌ها مورداستفاده است. حمل‌ونقل این قالب‌ها باید توسط جرثقیل و بالابر انجام شود.

قالب تونلی

یکی دیگر از سیستم‌های قالب‌بندی در سقف‌ها، استفاده از قالب تونلی است. در این سیستم، قالب دیوار و قالب سقف به‌صورت یکپارچه ساخته می‌شود. پس از نصب قالب در محل خود، آرماتوربندی و بتن‌ریزی دیوار و سقف به‌صورت هم‌زمان انجام می‌شود.

سرعت اجرای قالب تونلی نسبت به قالب میزی بیشتر است اما قالب برداری آن نیازمند مدت‌زمان بیشتری است.

قالب لغزنده

امروزه برای ساخت سازه‌های بلند و با جداره نازک، دودکش‌ها، سیلوها، برج‌ها، هسته‌های برشی ساختمان‌ها و غیره از سیستم قالب لغزنده استفاده می‌شود. در این سیستم قالب‌بندی، داربست اطراف سازه حذف شده و اجرای سازه به‌صورت پیوسته و با سرعت اندک دنبال می‌شود.

عملکرد این روش به‌گونه‌ای است که قالب به‌صورت پیوسته و پس از هر مرحله بتن‌ریزی، به کمک جک‌های هیدرولیکی و درحالی‌که دوجداره قالب به بتن ریخته شده قبلی چسبیده است به سمت بالا کشیده می‌شود.

این روش برای ساخت سازه‌هایی نظیر منابع آب، هسته مرکزی ساختمان‌های چندطبقه و یا سیلوها روش بسیار مناسب و اقتصادی است.

ازآنجایی‌که مراحل اجرای کار در سیستم قالب لغزنده به‌صورت پیوسته و مداوم انجام می‌شود، برای استفاده هر چه‌بهتر و اقتصادی‌تر از قالب و جلوگیری از وقفه کار، نیاز به برنامه‌ریزی دقیق و آماده کردن وسایل و امکانات لازم نظیر، تعیین ساعات کار کارگران در مراحل مختلف، فراهم‌کردن نور مصنوعی کافی برای کار در شب و برنامه‌ریزی دقیق در تهیه، حمل و ریختن به‌موقع بتن دارد.

فرم و شکل معماری و طرح سازهای بنای موردنظر باید متناسب این سیستم قالب‌بندی باشد. معمولاً نکته اصلی در این مورد، یکنواختی ضخامت دیوارها، حداقل حفره‌ها و سوراخ در بدنه دیوار، و حداقل ارتفاع ۲۰ متر است.

 قسمت‌های اصلی یک قالب لغزنده در ادامه تشریح می‌شود.

 دیواره‌های قالب

دیواره‌های قالب باید به‌اندازه کافی محکم و مقاوم باشند. جنس این دیواره‌ها ممکن است چوبی و یا فلزی باشند. قالب‌های فلزی به‌مراتب سنگین‌تر از قالب‌های چوبی‌اند ولی در عوض استحکام بیشتری داشته و تعداد دفعات استفاده از آنها بیشتر است.

تعمیرات و یا تغییرات احتمالی قالب‌های فلزی نیز نسبت به قالب‌های چوبی دشوارتر است در عوض تمیزکردن آنها آسان‌تر و نمای بتن پس از بازکردن قالب صاف‌تر است.

طوقه‌ها

از طوقه‌ها برای نگهداری سکوی کار و انتقال آن و همچنین نگهداری و تحمل وزن غالب و کابل جک استفاده می‌شود. طوقه‌ها معمولاً فلزی و به‌صورت پروفیل‌هایی مناسب طرح و در نظر گرفته می‌شوند.

سکوی کار

معمولاً سه سطح کار در نظر می‌گیرند. یکی که بالاتر از طوقه‌ها و در ارتفاعی در حدود دو متر و بالاتر از انتهای دیوار قرار گرفته و برای استفاده از بسته‌ای فلزی ثابت‌کننده به کار می‌روند.

دیگری سکویی است که در بالای کف و هم‌تراز بالای قالب قرار می‌گیرد و برای قراردادن ظرف بتن و انبارکردن مصالح و وسایل تراز کردن و همچنین وسایل کنترل جک مورداستفاده قرار می‌گیرد و بالاخره سومین سکو به‌صورت چوب بست آویزان و یا یکسره که معمولاً در دو طرف دیوار قرار گرفته و برای دسترسی به نمای قسمتی از دیوار که به‌تازگی قالب آن را باز شده و ترمیم احتمالی آن، مورداستفاده قرار می‌گیرد.

جک‌های هیدرولیکی:

جک‌های هیدرولیکی مورداستفاده معمولاً با ظرفیت خود، نظیر جک‌های سه تنی و یا شش تنی مشخص می‌شوند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *