مصالح و اجزای بتن
مصالح و اجزای بتن
سپتامبر 9, 2020
مصالح مقاطع فولادی ساختمان
مصالح مقاطع فولادی گرم نورد شده
سپتامبر 10, 2020
سنگ‌دانه یا مصالح سنگی

سنگ‌دانه یا مصالح سنگی

سنگ‌دانه‌های بزرگ‌تر از ۴٫۷۵ میلیمتر (بعد چشمه‌های الک نمره ۴) را سنگ‌دانه درشت یا شن و سنگ‌دانه‌های ریزتر از ۴٫۷۵ میلیمتر را سنگ‌دانه ریز یا ماسه می‌نامند. طبق تعریف، «بزرگ‌ترین اندازه اسمی سنگ‌دانه» عبارت است از اندازه کوچک‌ترین الکی که حداکثر ۱۰ درصد وزنی سنگ‌دانه روی آن باقی بماند.

محدودیت بزرگ‌ترین اندازه اسمی سنگ‌دانه ‌های درشت 

بزرگ‌ترین اندازه اسمی سنگ‌دانه‌های درشت نباید از هیچ‌یک از مقادیر زیر بیشتر باشد: 

۱) یک‌پنجم کوچک‌ترین بعد داخلی قالب بتن 
۲) یک‌سوم ضخامت دال 
۳) سه‌چهارم حداقل فاصله آزاد بین میل‌گردها
۴) سه‌چهارم پوشش بتن روی میل‌گردها
۵) ۳۸ میلیمتر در بتن‌آرمه
۶) ۶۳ میلیمتر در بتن حجیم غیرمسلح

سنگ‌دانه های سبک مصرفی در بتن 

به‌طورکلی سنگ‌دانه‌های سبک مصرفی در بتن، به دو صورت تهیه می‌شوند:

۱) سنگ‌دانه‌های حاصل از شیشه‌ای شدن، انبساط، گلوله شدن مواد، و یا موادی نظیر سرباره کوره آهن‌گدازی، خاک رس، دیاتومه، خاکستر بادی، شیل یا سنگ لوح.
۲) سنگ‌دانه‌های حاصل از فرآوری مواد طبیعی نظیر پومیس، اسکوریا و توف. سنگ‌دانه‌های سبک می‌توانند هم در بتن سازهای و هم در بتن غیرسازه‌ای به کار روند.

ضوابط حمل‌ونقل، تحویل و نگهداری سنگ‌دانه‌های مصرفی در بتن 

ضوابط بارگیری، حمل‌ونقل، تخلیه و انبارکردن سنگ‌دانه‌های مصرفی در بتن به‌قرار زیر است:

۱) شرایط باید به‌گونه‌ای باشد که مواد خارجی و زیان‌آور در سنگ‌دانه ها نفوذ نکنند.
۲) شرایط باید به‌گونه‌ای باشد که دانه‌های ریزودرشت در یک دپو از یکدیگر جدا نشوند.
۳) شرایط باید به‌گونه‌ای باشد که سنگ‌دانه‌ها شکسته نشوند.
۴) محل نگهداری سنگ‌دانه ها باید دور از پوشش گیاهی و مواد آلوده‌کننده باشد.
۵) شن‌های با حداکثر اندازه بیش از ۳۸ میلیمتر، باید در دو گروه کمتر و بیشتر از ۲۵ میلیمترنگهداری شوند. شن‌های با حداکثر اندازه ۳۸ میلیمتر یا کمتر باید در دو گروه کمتر و بیشتر از ۱۹ میلیمتر نگهداری شوند. این کار امکان جداشدن دانه‌ها از یکدیگر را کاهش می‌دهد.
 ۶) دیواره‌های تقسیم دپوی مصالح سنگی باید به‌گونه‌ای مقاوم و پایدار باشد که در صورت خالی بودن یک قسمت و پر بودن قسمت مجاور، دیواره براثر رانش سنگ‌دانه ها تخریب یا جابه‌جا نشود.
۷) در هنگام بارش و یا یخ‌بندان، باید سنگ‌دانه های واقع در فضای آزاد با برزنت یا ورقه‌های پلاستیکی پوشانیده شود.
۸) در هنگام گرمای شدید، باید بر روی سنگ‌دانه‌های واقع در فضای آزاد، سایبان درست شود.
۹) شیب مخروط‌های دپوی شن و ماسه نباید زیاد باشد زیرا شیب زیاد دپوها موجب جداشدن دانه‌های ریزودرشت از هم می‌شود.
۱۰) سنگ‌دانه‌ها تاحدامکان باید به‌صورت لایه‌هایی با ضخامت یکسان بر روی یکدیگر ریخته شده و انبار شوند. سنگ‌دانه‌ها باید با لودر یا وسایل مناسب دیگر به‌گونه‌ای برداشته شوند که هر بار قسمت‌هایی از همه لایه‌های افقی برداشته شوند.
۱۱(در صورت تخلیه سنگ‌دانه‌ها هنگام باد، باید تدابیری اتخاذ گردد که از جداشدن ذرات ریز جلوگیری شود.
۱۲) محل دپوی شن و ماسه باید به‌گونه‌ای باشد که همواره امکان تخلیه آب مازاد آنها وجود داشته باشد.
۱۳) سنگ‌دانه‌های انبار شده در دپو باید حداقل ۱۲ ساعت در محل باقی‌مانده و سپس مصرف شود.

این امر موجب می‌شود که رطوبت سنگ‌دانه‌ها به حد یکنواخت و پایدار برسد.

۱۴) سیلوی ذخیره سنگ‌دانه ها حتی‌المقدور باید با مقطع مربع یا دایره و شیب مخروط یا هرم تحتانی آن کمتر از ۵۰ درجه باشد. مصالح سنگی باید به‌صورت قائم در داخل سیلو ریخته شود تا از برخورد مواد سنگی با کناره‌های سیلو جلوگیری شده و دانه‌ها از هم جدا نشوند. درصورتی‌که سیلوی ذخیره سنگ‌دانه‌ها پر باشد امکان شکسته شدن سنگ‌دانه‌ها و تغییر دانه‌بندی آن کاهش می‌یابد. برای خالی‌کردن سنگ‌دانه‌ها به داخل سیلو، باید از نردبان ویژه مصالح سنگی استفاده شود.
۱۵) درصورتی‌که شرایط به‌گونه‌ای باشد که امکان شکسته شدن سنگ‌دانه‌ها در حین جابه‌جا کردن یا انبارکردن وجود داشته باشد، باید قبل از ساخت بتن با این سنگ‌دانه‌ها، بار دیگر آنها را دانه‌بندی و کرد.
۱۶) ضوابط مربوط به جلوگیری از جداشدن سنگ‌دانه ‌ها باید در مورد سنگ‌دانه‌های گرد گوشه که بیشتر مستعد این امر هستند، جدی‌تر رعایت شود.
۱۷) در هنگام بارش برف و یخ‌بندان، سنگ‌دانه‌ها باید به‌گونه‌ای انبار شوند که امکان یخ‌زدگی و نیز جمع‌شدن برف‌ویخ بین دانه‌ها وجود نداشته باشد.
۱۸) هنگام تحویل هر محموله از سنگ‌دانه‌های وارده به کارگاه، باید مشخصات مذکور در اسناد تحویل سنگ‌دانه‌ها با مشخصات سفارش داده شده و نیز سنگ‌دانه‌های وارده بررسی، مقایسه و انطباق آن کنترل شود.
۱۹) در هنگام تحویل هر محموله از سنگ‌دانه‌های وارده به کارگاه، باید وضعیت ظاهری آنها از نظر اندازه، شکل دانه‌ها و ناخالصی‌های آن با چشم کنترل شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *