روش هایی برای معماری با الهام از طبیعت

ساختمان‌های بتنی پیش‌ساخته
ساختمان‌های بتنی پیش‌ساخته
سپتامبر 17, 2020
بررسی نمونه‌های معماری همگام با طبیعت
بررسی نمونه‌های معماری همگام با طبیعت پارت دوم
سپتامبر 19, 2020
آرامگاه ابو علی سینا

روش هایی برای معماری با الهام از طبیعت

نسبت معماری با طبیعت

 ۱) معماری در نقطه ای از بستر طبیعت جایگزین می شود و با آن پیوند می باید، معمار با جهانی از داده های طبیعی روبه رو می گردد که در نظام قضایی اش اثر می گذارند.

معماری ای که از طبیعت اطرافش می روید، به نوعی بسط طبیعت می گردد و در آن وجود انسان پاره ای جدانشدنی از پیکره طبیعت در می آید تا برگشت به طبیعت را بقبولاند.

۲) گسترش طبیعت در معماری را با به کار گیری عناصر طبیعی به عنوان جزئی از ساختار معماری نیز می توان تجربه کرد. از روزگاران دور مصالح طبیعی متنوعی  به طور متداول در معماری به کار می رفته اند.

۳) معماری ایرانی، طبیعت را جلوه ای از بهشت برین بر کره خاکی دانسته، با الهام از طبیعت به آرایه بناها می پردازد که فرم نقوش گیاهی در کاشیکاری ها نمونه ای از این طبیعت منجمد شده است.

با توجه به موارد ذکر شده می توان بستر، مصالح و تزئینات را به روش های الهام از طبیعت افزود اما علاوه بر بستر، قرار گیری بنا در یک چشم انداز طبیعی و با دید از بنا به یک چشم انداز طبیعی نیز می تواند روشی برای الهام از طبیعت باشد، به طور مثال حسین شیخ زین الدین در آثار خود، طبیعت را محدود به وضع توپوگرافی و دید و منتظر اطراف می نماید. 

نمادپردازی طبیعت

طبیعت در بیرون از بنا به او چشم انداز زیبایی می دهد و او در همگامی با طبیعت ساخته اش را روی شیب بالا می برد، در این روش معماری طبیعت را در حوزه دید قرار می دهد، چه در داخل بنا و چه در خارج آن، بدین طریق طبیعت ضمن تصفیه هوا باعث احساس آرامش می شود؟

نمادپردازی طبیعت یکی دیگر از روش های برخورد با طبیعت در بتأست که می توان رد پای آن را در آثار تعدادی از معماران معاصر ایران دید پیام معنوی طبیعت تنها در زیبایی کلی اشکال، حرکات و کلیاتش نیست بلکه در نمادهایی است که بازتاب مستقیمی از صفات النی گوناگون هستند بعضی از معماران، سازگاری بنا با محیط طبیعی را منشا الهام خود از طبیعت دانسته اند، در تاریخ طبیعی، قانونی عمومی می گوید: فقط انواعی قادر به زیستن و ادامه حیات هستند که با محیط خود سازگار شوند و هماهنگی داشته باشند. 

این واقعیت شناخته شده ای است که نیروهای متعدد طبیعی، مصالح و شکل تلقیق یافته با خود را برای هماهنگی و تعالی طلب می کنند، بنابراین جهت استفاده از انرژی های طبیعی، هماهنگ نمودن محیط زیست با شرایط اقلیمی حاکم بر آن، اولین قدم محسوب می شود و یا به عبارتی شرایط لازم برای بهره گیری از شرایط طبیعی، هماهنگی و انطباق ساختمان ها با شرایط اقلیمی است.

بررسی نمونه‌های موردی معماری همگام با طبیعت

مقبره بوعلی سینا

 آب حوض آبی سنگی در امتداد محور ورودی اصلی بنا قرارگرفته است. حوضچه‌های آب و ناودان‌های سنگی و حجیم در گوشه‌های بنا و مسیرهای آب در کف حضور آب در بیتا را پررنگ می‌کنند.

ایوان ورودی اصلی به شکل روانی با ستون‌های قطور نیم مخروطی در شرق بنای آرامگاه قرارگرفته است که تنها نقطه ارتباط بصری با بیرون بنا است و دید به حیاط دل‌نشین روبروی آن را امکان‌پذیر می‌کند

 فرم‌های طبیعی

 رواق ورودی ستون‌هایی نیم مخروطی دارد سنگ‌های شما ظاهری طبیعی و برجستگی‌هایی ارگانیک دارند جمع شدن تدریجی ستون‌های پایه برج و شکل مخروطی کلاهک روی آن از خطوط قائمه بیرون رفته‌اند.

 مصالح

 بنا شامل دو بخش است: 

 آرامگاه و برج، بخش آرامگاه ساختمانی تمام بسته و پوشیده از سنگ خاراست. آرامگاه دارای پلکانی تماماً سنگی با ظاهر و پرداختی طبیعی است که از میان دیوارهایی از همان جنس بالا می‌رود 

نمادپردازی 

جمع شدن تدریجی ستون‌های پایه برج و شکل مخروطی کلاهک روی آن، اشاره مستقیمی به سمت آسمان دارد سریع پایه و اساس این بتاست و در جای‌جای پلان و نماها دیده می‌شود، نمای شرقی مجموعه داخل مربعی محاط می‌شود که انسان ایستاده با دست های گشوده را تداعی می‌کند.

بررسی نمونه‌های موردی معماری همگام با طبیعت پارت دوم 

مقبره نادرشاه

آب

 در نمای ورودی یک حوضچه با سنگ یکپارچه خارا ساخته‌شده است. حوضچه‌ها، آبریزها و جویبارهای متعددی در جای‌جای طرح قرارگرفته‌اند که همه بر پایه باغ ایرانی طرح‌شده‌اند ایوان، تالار آرامگاه به شکل مربع از دو ضلع بسته و دو ضلع ستون‌دار باز تشکیل‌شده است که با ارتفاعی که از زمین دارد رواقی برای نظارت طبیعت پیرامون فراهم می‌کند.

 تزئینات

مجسمه نادر سوار بر اسب و سربازانش، طرح ناودان ها طرح‌های برجسته دیوارهای بیرونی و داخلی و طرح ترددهای اطراف ازجمله تزئینات مجموعه هستند

سازه‌های طبیعی

 سقف تالار از قلعه سنگ‌های معلمی بزرگی تشکیل‌شده که با نیروی فشاری که به یکدیگر و به تکیه‌گاه‌های سنگی طرفین خود وارد می‌آورند، ایستاده اند.

فرم‌های طبیعی

برج پایه و مجموع مجسمه‌ها، حالت پویا حمله را مجسم می‌کنند. سنگ‌های نما ظاهری طبیعی و برجستگی‌هایی ارگانیک دارند، ترکیب مثلث و صریح در ستون‌های تالار خطوط قائم را به هم زده است.

مصالح

تالار آرامگاه به شکل مربع از دو ضلع سنگی بسته و دو ضلع استون دار با تشکیل‌شده است که ستون‌ها یکپارچه از سنگ هستند

چهار مثلث بزرگ مشرف‌به ستون‌های داخل تالار از سنگ‌های مرمر نازک، نور زرد ملایمی به داخل پخش می‌کنند، حوضچه‌ها، آبریزها و نقوش برجسته همگی از سنگ تراشیده شده‌اند

نمادپردازی

 این ساختمان بر اساس دو شکل اصلی هندسی، یعنی مربع و مثلث، طراحی‌شده است، تالار آرامگاه دارای دو ضلع قرمزرنگ سنگی است که رنگ قرمز درودیوار به مفهوم جنگ است برجستگی‌های با ابعاد متفاوت نبردهای مختلف نادر را نشان می‌دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *