تأثیرات روان‌شناختی نور بر انسان

کاشی کاری دوره صفویه
معماری و کاشی کاری دوره‌های تاریخی مختلف در ایران پارت دوم
سپتامبر 21, 2020
تأثیرات روان‌شناختی نور بر انسان
تأثیرات روان‌شناختی نور بر انسان
سپتامبر 22, 2020
تأثیرات روان‌شناختی نور بر انسان

تأثیرات روان‌شناختی نور بر انسان

بررسی عوامل تأثیرگذار بر عملکرد

عوامل متعددی در یک محیط ساخته‌شده بر حالت عاطفی و روان‌شناختی استفاده‌کننده تأثیر می‌گذارد. شدت نور و رنگ دو عامل مهمی هستند که بر عملکرد استفاده‌کننده در آن فضا تأثیر می‌گذارند درحالی‌که آشکار است افراد توانایی سازگاری با محیط‌های مختلف رادارند، اما این باور مطرح می‌شود که اگر افراد در شرایط مشخص و معینی قرار نداشته باشند، به فقدان خلاقیت و رفاه عمومی منجر خواهد شد.

بنا بر عقیده برخی از پژوهشگران، روشنایی می‌تواند نقش مهمی در تقویت ادراک ویژه، فعالیت و تنظیم خلق افراد ایفا کنند. نادین  اعلام می‌کند که نور باید خلقی را در فرد و فضایی را در اتاق ایجاد کند که مطابق با نیاز و انتظارات افراد باشد.

بررسی آثار کیفیت روشنایی

آثار و نوشته‌ها پیرامون نور بسیار گسترده و وسیع است، هرچند این آثار یک مجموعه منسجم از یافته‌ها برای ایجاد در نمایه‌ای منسجم درباره تأثیر رنگ و نور ارائه نمی‌کنند اما نادین در پژوهش خود گزارش می‌کند که یکی از مشکلاتی که طراحان و مهندسان با آن مواجه هستند این است که هیچ متریک پذیرفته‌شده (میزان قابل قبولی) از کیفیت روشنایی، اثرات محیط روشن بر ساکنان را پیش‌بینی نمی‌کند.

 معمولاً فرض می‌شود که کیفیت پایین روشنایی تأثیری منفی بر توانایی افراد در انجام کارهایشان دارد؛ هرچند مطالعات اندکی درصدد برآمده‌اند که کیفیت روشنایی را به‌صورت کمی بیان کنند، ولی هیچ‌کدام از این مطالعات تلاش نکرده‌اند که کیفیت اندازه‌گیری شده را با عملکرد تکلیف یا وظیفه مرتبط کنند.

 وی همچنین گزارش می‌کند که مقایسه میان مطالعات تقریباً غیرممکن است، زیرا پژوهشگران مختلف مقیاس‌های مختلفی را به‌کاربرده‌اند. همچنین مستندسازی مقادیر نهایی از عهده جزییات برنمی‌آیند که توسط دانشمندان رفتار را مطالعه می‌شود و همین امر مشکلاتی را برای ارزیابی‌های بعدی اطلاعات پدید می‌آورد.

رابطه نور و انسان از دیدگاه‌های مختلف 

مطابق دیدگاه هلموت کوستر، نور ساعت زیستی انسان را با روز، شب و چرخه فصلی هماهنگ می‌کند. کمبود روشنایی طبیعی روز می‌تواند منجر به اختلالات سیستم عصبی خودمختار، هدر دادن انرژی، خستگی، تمایل به خود انزوایی و اختلالات متابولیسم شود.

برعکس، نشان داده‌شده است که نوردرمانی شدید به فرایند درمان کمک می‌کند. لوستر همچنین اشاره می‌کند که باوجود تأمین نور طبیعی در بسیاری از ساختمان‌های اداری به‌وسیله شیشه ضد نور خورشید و پرده‌های عمودی آویزان شده، حذف و نادیده گرفته می‌شود و این منجر به نیاز به روشنایی مصنوعی و ایجاد محیط روشن یکنواخت و کسل‌کننده می‌شود.

انکسار شدید نور به‌ویژه خورشید زمستانی کم ارتفاع، محل کار را به فضایی تبدیل می‌کند که خورشید و نور می‌توانند با همه حواس تجربه شوند. در تاریک‌ترین زمان از سال چنین رویکردی می‌توانند روشنایی شدید روز را فراهم کند.

رابطه نور و موقعیت‌های کاری

مطابق دیدگاه فیلیپس ، این مسئله که با مقدار تابش نور ایجاد می‌شود، به‌عنوان اختلال عاطفی فصلی و توصیف‌شده است.

این اختلالی از کمبود نور خورشید در طول ماه‌های زمستان از سپتامبر تا آوریل ناشی می‌شود، درحالی‌که برای بسیاری از مردم این مسئله که کمبود نور خورشید در یک دوره طولانی وجود داشته باشد مشکلی جدی تلقی نمی‌شود، چون بسیاری از افراد افسردگی اندکی را تجربه می‌کنند. 

باوجوداین، برای برخی دیگر این مسئله می‌تواند باعث ضعف و سستی شود. این مسئله مسلم است افرادی که در موقعیت‌های کاری به نور طبیعی دسترسی دارند، کمتر در معرض اختلال عاطفی فصلی (SAD) قرار خواهند گرفت. درحالی‌که افراد در موقعیت‌های غیرطبیعی بسیار احتمال دارد که در معرض این اختلال و رنج بردن از آن قرار گیرند. 

فیلیپس همچنین بیان می‌کند در حالیکه یک ساختمان باید امکان دسترسی به نور طبیعی را فراهم کند، این مسئله آشکار است که تلاش برای غلبه بر اثرات این اختلال از طریق افزایش سیستم روشنایی طبیعی ساختمان تا حدودی غیرعملی است، سلامتی نیروی کار امری حیاتی برای موفقیت یک سازمان محسوب می‌شود و بنابراین دارای اهمیت بیشتری است که روشنایی ساختمان در کنار سایر سیستم‌های محیطی برای ایجاد شرایط سالم به کار رود، کاهش روشنایی به‌منظور صرفه‌جویی در هزینه‌ها در آغاز طراحی ساختمان درصورتی‌که این امر موجب کاهش عملکرد نیروی کار شود، امری غیرمنطقی به نظر می‌رسد طراحی روشنایی ساختمان می‌تواند به‌سلامتی و سازگاری و به دنبال آن، عملکرد مناسب کمک و یاری رساند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *