کنترول کیفیت بتن بخش اول

کنترل کیفیت بتن

– مقدمه

دستیابی به بتن مورد نظر زمانی تحقق می یابد که نظارت و کنترل کافی در مراحل مختلف اجرای سازه های بتنی مسلح با دقت انجام شود. اجرای سازه های بتن مسلح باید تحت نظر مهندسان صاحب صلاحیت و تا حد امکان نظارت عالیه توسط مهندس محاسب انجام پذیرد. مهندس ناظر در کارگاه وظیفه دارد کیفیت بتن را در طول مراحل زیر به دقت کنترل کند:

  • مرحله طرح اختلاط
  • مرحله ساخت بتن
  • مرحله انتقال بتن
  • مرحله اجرای بتن و ویبره کردن
  • مرحله عمل آوری
  • مرحله قالب برداری

دستگاه نظارت در هر کارگاهی وظیفه دارد موارد زیر را برای تمامی بتن های اجرا شده در کارگاه به دقت درج کند:

  • رده، کیفیت و نسبت های اختلاط بتن
  • تاریخ قالب بندی، آرماتوربندی، بتن ریزی و قالب بندی سقف ( اجرای تیرچه و بلوک سقفی )
  • ساعت ساخت و ریختن بتن
  • شرایط جوی از قبیل دما، رطوبت، باد و بارندگی
  • نتایج آزمایش های انجام شده روی مصالح ساختمانی مختلف

کیفیت بتن از نظر مقاومت، پایایی و سایر نیازهای ویژه محیطی باید منطبق با ضوابط آیین نامه بتن ایران و مقررات ملی ساختمان باشد.

منظور از مقاومت بتن، مقاومت فشاری مشخصه بتن ( f ) است که بر اساس آزمون فشاری نمونه های استوانه ای شکل به ابعاد ۳۰۰×۱۵۰ میلیمتر استوار است.

نتایج حاصل از نمونه های مکعبی شکل یا استوانه هایی با ابعاد متفاوت را باید با ضرایب اصلاحی به مقاومت نظیر نمونه های استوانه ای تبدیل کرد.

منظور از پایایی بتن، دوام، مقاومت و توانایی بتن سخت شده در برابر عوامل جوی، حملات شیمیایی، سایش و فرسایش است. در شرایط محیطی خاص، بتن پایا باید شکل، کیفیت و قابلیت بهره برداری خود را حفظ کند. آنچه مسلم است رسیدن به کیفیت مطلوب مستلزم دقت در تعیین نسبت اختلاط اجزای بتن یا به اصطلاح طرح اختلاط بتن است.

طرح اختلاط به این مفهوم است که اجزای تشکیل دهنده بتن شامل، آب، سیمان، شن و ماسه به چه نسبتی با هم مخلوط شوند تا اهداف زیر تامین گردد:

  • رسیدن به مقاومت موردنظر
  • تامین دوام و پایایی بتن
  • رسیدن به اسلامپ و کارآیی مورد نظ

أهداف اول و دوم به بتن سخت و هدف سوم به بتن تازه مربرط می شود.

 دوام و پایایی بتن

دوام هر سازه بتنی در شرایط محیطی حاکم بر بتن به نوع عوامل مهاجم وابسته است. بعنوان نمونه عوامل مهاجم سازه های بتنی زیر با یکدیگر متفاوت است:

  • پی بتنی قرار گرفته در خاک سولفاته
  • دیوار بتنی قرار گرفته در معرض سرمایش، گرمایش و یخبندان متوالی
  • دال بتنی کف پارکینگ ها و در معرض سایش
  • ستون بتنی اسکله های دریایی

 مقاومت فشاری مشخصه بتن

منظور از مقاومت فشاری مشخصه بتن، مقاومتی است که حداکثر ۵ درصد تمامی مقاومت های اندازه گیری شده برای رده بتن مورد نظر کمتر از آن باشد. طبق آیین نامه بتن ایران، بتن بر اساس مقاومت فشاری بصورت زیر رده بندی می شوند:

  • C6   C8 C10 C12 C16 C20C25 C30 C35 C40 C45 C50

این اعداد بیانگر مقاومت فشاری نمونه استوانه ای شکل بر حسب MPa است.

از بتن های رده های پایین مقاومتی برای بتن مگر استفاده می شود.لایه ملات بین دیوار ها خود یک نوع بتن رده پایین تشکیل شده از آب،سنگدانه و سیمان است که برای اجرای دیوار با آجر سفالی از آن استفاده می شود.